TYT Tarih dersi, İlk Türk Devletleri konusundan 13 özgün örnek soru.
Önce kendin çöz, sonra “Cevabı göster” ile kontrol et; adım adım çözüm her sorunun kendi sayfasında.
Bir Türk topluluğuyla ilgili şu bilgiler verilmiştir:
- XI. yüzyıldan itibaren Karadeniz'in kuzeyindeki bozkırlarda etkili olmuşlardır.
- Bir bölümü Moğol saldırıları karşısında Macaristan'a sığınmıştır.
- Dillerine ait kelimelerin Latince ve Farsça karşılıklarını içeren bir sözlük, XIV. yüzyılın başlarında İtalyan tüccarlar ve misyonerler tarafından hazırlanmıştır.
Bu bilgiler aşağıdaki Türk topluluklarından hangisine aittir?
Batı Göktürk topraklarında kurulan Türgiş Devleti, VIII. yüzyılın ilk yarısında Maveraünnehir'e ilerleyen Emevi ordularına karşı uzun süre mücadele etmiştir. Türgiş hükümdarı Sulu Kağan'ın Araplarla yaptığı savaşlar, Arap tarihçilerinin eserlerinde ayrıntılı biçimde anlatılmıştır. Türgişlerin bu direnişi, Emevilerin Türkistan'daki ilerleyişini bir süre yavaşlatmıştır.
Bu bilgilere göre,
I. Türgişler, Türkistan'da İslam ordularıyla karşı karşıya gelmiştir.
II. Türgişler, Emevilerin Türkistan'dan tamamen çekilmesini sağlamıştır.
III. Türgiş Devleti, Göktürk Devleti'nden önce kurulmuştur.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Avrupa Hun hükümdarları Attila ve Bleda döneminde Bizans ile imzalanan Margus Antlaşması'na göre Bizans; Hunlara ödediği yıllık vergiyi artırmayı, Hun tüccarlarının Bizans pazarlarında serbestçe ticaret yapmasına izin vermeyi ve Hunların düşmanlarıyla ittifak kurmamayı kabul etmiştir. Ayrıca Bizans'a sığınmış Hun kaçaklarının Hunlara geri verilmesi kararlaştırılmıştır.
Bu antlaşma hükümlerine bakılarak aşağıdakilerden hangisine ULAŞILAMAZ?
A)Hunlar, ekonomik çıkarlarını gözetmiştir.
B)Antlaşma, Hunların lehine sonuçlar doğurmuştur.
C)Hunlar, Bizans'tan toprak alarak sınırlarını genişletmiştir.
D)Hunlar, Bizans'ın dış ilişkilerini sınırlandırmıştır.
E)Hunlar, kendi siyasi birliklerini korumayı önemsemiştir.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Hunlar, Bizans'tan toprak alarak sınırlarını genişletmiştir.
İlk Türk devletlerinde hükümdara yönetme yetkisinin Gök Tengri tarafından verildiğine inanılan "Kut" anlayışının, Türk devlet yapısında aşağıdakilerden hangisine doğrudan yol açtığı savunulabilir?
A)Taht kavgalarının ve devletlerin kısa sürede bölünmesinin engellenmesine
B)Hükümdar ailesinin tüm erkek üyelerinin tahtta hak iddia etmesine
C)Halkın sınıflara ayrılarak kast sisteminin oluşmasına
D)Yöneticilerin yetkilerinin din adamları tarafından kısıtlanmasına
E)Göçebe yaşam tarzından tamamen vazgeçilmesine
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Hükümdar ailesinin tüm erkek üyelerinin tahtta hak iddia etmesine
Tarihte Türk adıyla kurulan ilk devlet olan ve Orhun Yazıtları'nı dikerek Türk edebiyatı ve tarihinin ilk yazılı belgelerini bırakan devlet hangisidir?
Eski Türk devletlerinde devleti yönetme yetkisinin Gök Tengri tarafından kağana ve onun hanedanına verildiğine inanılırdı. Bu ilahi yetkiye "Kut" adı verilirdi. Kut kan yoluyla hanedanın bütün erkek üyelerine geçtiği için hükümdar öldüğünde tahta geçme hakkı hanedan mensuplarının tamamında bulunurdu.
Eski Türk devletlerindeki bu "Kut" anlayışının ve veraset sisteminin en belirgin siyasi sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A)Kurultay meclisinin kağanı tamamen devre dışı bırakması
B)Kadınların ordu komutanı olmasının yasaklanması
C)Komşu devletlerle sürekli barış antlaşmaları imzalanması
D)Sık sık taht kavgalarının yaşanması ve devletlerin kısa sürede parçalanıp yıkılması
E)Tek tanrılı dinlerin kolayca kabul edilmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Sık sık taht kavgalarının yaşanması ve devletlerin kısa sürede parçalanıp yıkılması
Orta Asya'da yaşayan ilk Türk boylarının yarı göçebe (bozkır) bir yaşam tarzı benimsemesi;
I. Taşınabilir hafif çadır ve halı/kilim sanatının gelişmesi,
II. Hapis cezalarının genellikle kısa süreli tutulması,
III. Sınıfsal kölelik düzeninin ve toprak aristokrasisinin oluşmaması
durumlarından hangileri üzerinde belirleyici bir etki yapmıştır?
Türk tarihinde yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti olarak bilinen; Maniheizm dinini kabul ederek et yemeyi ve savaşmayı yasaklayan öğretileri benimseyen, tapınak, saray ve şehirler (Ordubalık) inşa eden devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Asya Hun Hükümdarı Mete Han tarafından MÖ 209 yılında kurulan ve Türk kara kuvvetlerinin de kuruluş tarihi kabul edilen, orduyu onluk, yüzlük, binlik ve tümen birliklerine ayıran askeri teşkilatlanma sistemine ne ad verilir?
Uygurların Maniheizm dinini kabul etmeleri sonucunda;
I. Et yemeyi ve savaşmayı yasaklayan dini kurallar nedeniyle savaşçı özelliklerini kaybetmeleri,
II. Yerleşik hayata geçerek tapınaklar, saraylar ve şehirler (balık) inşa etmeleri,
III. Kâğıt ve matbaayı kullanarak zengin bir yazılı edebiyat ve kütüphane kültürü oluşturmaları
gelişmelerinden hangileri yaşanmıştır?
İslamiyet öncesi Türk devletlerinde görülen "kurultay" (toy) meclisinde hatunun da yer alması, boy beylerinin fikir beyan etmesi ve gerektiğinde töre kurallarına göre hükümdarın kararlarını denetlemesi aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A)Veraset sisteminde taht kavgalarının tamamen engellendiğinin
B)Hükümdarın yetkilerinin tamamen sembolik hale geldiğinin
C)Devletin teokratik bir yapıya büründüğünün
D)Türklerde kadınların askerlikten muaf tutulduğunun
E)Yönetimde mutlak ve keyfi bir monarşinin bulunmadığı demokratik unsurların varlığının
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Yönetimde mutlak ve keyfi bir monarşinin bulunmadığı demokratik unsurların varlığının
Orhun Abideleri'nde Bilge Kağan'ın "Aç milleti doyurdum, çıplak milleti giydirdim" sözleri eski Türk devlet anlayışında aşağıdakilerden hangisinin varlığını gösterir?