TYT Türkçe dersi, Yardımcı Düşünce konusundan 8 özgün örnek soru.
Önce kendin çöz, sonra “Cevabı göster” ile kontrol et; adım adım çözüm her sorunun kendi sayfasında.
Geleneksel Türk gölge oyunu Karagöz, deriden kesilen ve "tasvir" adı verilen figürlerin arkadan ışıklandırılmış beyaz bir perdeye (ayna) yansıtılmasıyla oynatılır. Oyunu tek başına seslendiren ve figürleri hareket ettiren sanatçıya "hayali" veya "hayalbaz" denir. Karagöz halkın sağduyusunu ve açık sözlülüğünü, Hacivat ise medrese eğitimi görmüş, süslü konuşan Osmanlı aydın tipini temsil eder. Bu ikili arasındaki zıtlık ve dil yanlış anlamaları oyunun temel mizah unsurunu oluşturur.
Bu parçadan Karagöz oyunu ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A)Karagöz ve Hacivat'ın farklı toplumsal tipleri simgelediğine
B)Figürlerin deriden yapıldığına ve tasvir olarak adlandırıldığına
C)Oyunu oynatan tek sanatçıya hayali ya da hayalbaz dendiğine
D)Gölge oyununun perdede canlandırılmasında çok kalabalık bir oyuncu kadrosunun rol aldığına
E)Mizahın temelinde dil anlaşmazlıkları ve kültürel zıtlıkların yer aldığına
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Gölge oyununun perdede canlandırılmasında çok kalabalık bir oyuncu kadrosunun rol aldığına
Kutup porsuğu (wolverine), zorlu Arktik iklim koşullarında hayatta kalabilen güçlü ve dayanıklı bir etoburdur. Yoğun ve su tutmayan kürkü, eksi kırk dereceye varan dondurucu soğuklarda donmasını engeller. Geniş ayak tabanları, derin karda kar ayakkabısı işlevi görerek batmadan hızlı hareket etmesini sağlar. Ayrıca son derece güçlü çene kasları ve keskin dişleri sayesinde tamamen donmuş leşleri ve kalın kemikleri bile parçalayarak beslenebilir.
Bu parçadan kutup porsuğu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A)Yalnızca bitkisel kökler ve meyvelerle beslenen otçul bir hayvan olduğu
B)Geniş ayak yapısının karda batmadan ilerlemesini sağladığı
C)Kürkünün su tutmama özelliği sayesinde aşırı soğuktan korunduğu
D)Güçlü çenesiyle donmuş leşleri ve sert kemikleri kırabildiği
E)Zorlu Arktik koşullarına uyum sağlamış dayanıklı bir tür olduğu
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Yalnızca bitkisel kökler ve meyvelerle beslenen otçul bir hayvan olduğu
Mercan resifleri deniz tabanının yüzde birinden daha azını kaplamasına rağmen, tüm deniz canlılarının yaklaşık dörtte birine yaşam alanı sunar. Bu renkli ekosistemler kıyı şeritlerini fırtınaların ve dalgaların yıkıcı enerjisinden koruyan doğal dalgakıranlar gibidir. Ancak küresel ısınma nedeniyle deniz suyu sıcaklıklarının kritik seviyeleri aşması, mercanların alglerini terk etmesine ve beyazlaşarak ölmesine yol açmaktadır. Resiflerin kaybı, milyonlarca insanın geçim kaynağı olan balıkçılığı ve kıyı turizmini de doğrudan tehdit etmektedir.
Bu parçadan mercan resifleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
A)Yok olmalarının balıkçılık ve turizm sektörlerini ekonomik açıdan sarsacağı
B)Deniz tabanında çok küçük bir alan kaplamasına karşın zengin bir canlı popülasyonunu barındırdığı
C)Kıyı şeritlerini dalga ve fırtına erozyonuna karşı doğal bir kalkan gibi koruduğu
D)Deniz suyu sıcaklığındaki artışın beyazlaşmaya ve ölümlere neden olduğu
E)Sıcak su akıntılarına maruz kaldıkça tür çeşitliliğini hızla artırdığı
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Sıcak su akıntılarına maruz kaldıkça tür çeşitliliğini hızla artırdığı
Geleneksel Japon estetik felsefesi "Wabi-Sabi", kusurlu, geçici ve tamamlanmamış olanın içindeki güzelliği takdir etmeyi öğütler. Kusursuz simetri ve pürüzsüz yüzeyler yerine, zamanın eşyalar üzerinde bıraktığı aşınma izlerini, çatlakları ve yaşanmışlığı değerli bulur. Örneğin kırılan bir seramik kase, Japonya'da altın tozu karıştırılmış reçineyle onarılır (Kintsugi). Bu onarım, kırığı gizlemek yerine o kırığın ve geçmişin hikâyesini parlatarak nesneye eşsiz bir ruh katar.
Bu parçadan Wabi-Sabi ve Kintsugi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
A)Kintsugi sanatında kırıkların altın tozuyla birleştirilerek vurgulandığı
B)Zamanın nesneler üzerinde bıraktığı izleri ve kusurları estetik bir değer olarak gördüğü
C)Eşyalardaki çatlak ve kırıkların değersizlik sebebi sayılarak çöpe atılması gerektiğini savunduğu
D)Kusursuz simetri ve pürüzsüzlük yerine yaşanmışlığa önem verdiği
E)Geçicilik ve tamamlanmamışlık kavramlarının Japon estetiğinin merkezinde yer aldığı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Eşyalardaki çatlak ve kırıkların değersizlik sebebi sayılarak çöpe atılması gerektiğini savunduğu
Kapadokya bölgesi, volkanik Erciyes ve Hasandağı'ndan püsküren tüflerin milyonlarca yıl boyunca rüzgâr ve yağmur suları tarafından aşındırılmasıyla oluşmuştur. Peri bacaları adı verilen bu eşsiz jeomorfolojik yapılar, yumuşak tüf tabakalarının üzerindeki sert bazalt kayaların şapka gibi aşınmayı geciktirmesiyle ortaya çıkar. Bölge aynı zamanda Erken Hristiyanlık döneminde baskılardan kaçan keşişlerin tüfleri oyarak kurduğu yer altı şehirlerine ve fresklerle süslü kaya kiliselerine ev sahipliği yapar.
Bu parçadan Kapadokya ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Göz alıcı mavi rengiyle tanınan Morfo kelebeği (Morpho peleides), kanatlarında mavi renk pigmenti taşımaz. Kanat yüzeyindeki mikroskobik nano-ölçekli pullar, ışığı öyle bir açıyla kırar ve yansıtır ki gözümüz sadece mavi dalga boyunu algılar (yapısal renk). Bu özellik, kelebeğin renginin solmasını engellediği gibi modern ekranda ve fotonik malzemelerde yeni yansıma teknolojilerine ilham vermiştir.
Bu parçadan Morfo kelebeği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
A)Renginin pigment kaybı nedeniyle zamanla solmadığı
Tuz Gölü, Türkiye'nin tuz ihtiyacının yaklaşık yarısını karşılayan sığ ve tektonik kökenli bir kapalı havza gölüdür. Yaz aylarında aşırı buharlaşma nedeniyle su alanı büyük ölçüde daralır ve göl yüzeyi beyaz bir tuz tabakasıyla kaplanır. Ayrıca Tuz Gölü, her yıl ilkbahar ve yaz aylarında on binlerce flamingoya (allı turna) ev sahipliği yaparak Akdeniz havzasındaki en önemli kuluçka alanlarından birini oluşturur.
Bu parçadan Tuz Gölü hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A)Flamingolar için kritik bir üreme ve kuluçka alanı sunduğu
B)Türkiye'nin tuz üretiminde büyük pay sahibi olduğu
C)Tektonik kökenli ve kapalı havza özelliğine sahip olduğu
D)Yaz aylarında buharlaşmayla yüzeyinin tuz tabakasına dönüştüğü
E)Derinliği yüzlerce metreyi bulan açık havzalı tatlı su gölü olduğu
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Derinliği yüzlerce metreyi bulan açık havzalı tatlı su gölü olduğu
Karasineğin görme yetisi, insan gözünün çok ötesinde bir algı hızına sahiptir. Bileşik gözlerinde yer alan binlerce ommatidium adı verilen alt birim sayesinde, saniyede üç yüze yakın görüntüyü işleyebilir. İnsan beyni saniyede yaklaşık altmış kareyi algılayabilirken, karasinek bizim hızlıca indirdiğimiz bir sineklik darbesini adeta ağır çekim bir film gibi izler ve refleks olarak kolayca kaçar.
Bu parçadan karasineğin görme sistemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
A)Yalnızca tek bir mercekten oluşan basit bir göz yapısına sahip olduğu
B)Gözlerinde binlerce ommatidium alt biriminin yer aldığı
C)İnsandan katbekat daha yüksek kare hızında görüntü işleyebildiği
D)Hızlı hareketleri ağır çekimdeymiş gibi algılayarak kaçabildiği
E)Algı hızının yüksekliği sayesinde reflekslerinin olağanüstü geliştiği
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Yalnızca tek bir mercekten oluşan basit bir göz yapısına sahip olduğu