AYT Tarih-2 dersi, XIX. Yüzyılda Osmanlı konusundan 17 özgün örnek soru.
Önce kendin çöz, sonra “Cevabı göster” ile kontrol et; adım adım çözüm her sorunun kendi sayfasında.
1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümayunu) ile;
- Kanun önünde tüm Osmanlı vatandaşlarının eşit olduğu,
- Hiç kimsenin yargılanmadan cezalandırılamayacağı,
- Can, mal, ırz ve namus güvenliğinin devlet güvencesinde olduğu
kabul edilmiştir. Bu fermanın en temel anayasal önemi aşağıdakilerden hangisidir?
A)Parlamentonun açılarak meşrutiyetin ilan edilmesi
B)Cumhuriyet rejimine resmen geçilmesi
C)Azınlıklara ilk kez bağımsızlık verilmesi
D)Şer'i hukukun tamamen kaldırılması
E)Padişahın yetkilerinin ilk kez kanun gücüyle sınırlandırılması ve hukukun üstünlüğü ilkesinin benimsenmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Padişahın yetkilerinin ilk kez kanun gücüyle sınırlandırılması ve hukukun üstünlüğü ilkesinin benimsenmesi
1876 yılında ilan edilen Kanun-ı Esasi ile Türk tarihinde ilk kez anayasal düzene ve meşrutiyet yönetimine geçilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi Kanun-ı Esasi ile halka tanınan ilk demokratik haktır?
A)Siyasi partilerin kurulmasının serbest bırakılması
B)Kadınların milletvekili seçilebilmesi
C)Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi
D)Halkın oylarıyla seçilen Mebusan Meclisi'ne temsilci gönderebilmesi
E)Padişahın veto yetkisinin tamamen kaldırılması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Halkın oylarıyla seçilen Mebusan Meclisi'ne temsilci gönderebilmesi
1808 yılında II. Mahmud ile ayanlar (taşra ileri gelenleri) arasında imzalanan ve Osmanlı padişahının yetkilerini kısıtlayan ilk belge olma özelliği taşıyan sözleşme hangisidir?
1876 yılında II. Abdülhamid tarafından ilan edilen, Türk tarihinin ilk anayasası olan ve Meclis-i Mebusan'ın açılmasını sağlayan anayasa metni hangisidir?
Türk ve Osmanlı tarihinde uygulanan "Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması (Vaka-i Hayriye) ve Asakir-i Mansure-i Muhammediye'nin kurulması" politikasıyla aşağıdakilerden hangisinin öncelikli olarak hedeflendiği söylenebilir?
A)Milletin işgallere karşı ulusal bilincini ve direniş azmini uyandırmak
B)Eğitimde çok başlılığı sona erdirip laik, milli ve çağdaş bir eğitim birliği oluşturmak
C)Milli güçleri tek bir merkezden yöneterek topyekûn ve organize bir kurtuluş mücadelesi yürütmek
D)Islahatların önündeki en büyük askeri engeli kaldırıp merkezi otoriteyi yeniden tesis etmek
E)Yeni Türk Devleti'nin ekonomik ve mali bağımsızlığını tam olarak teminat altına almak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Islahatların önündeki en büyük askeri engeli kaldırıp merkezi otoriteyi yeniden tesis etmek
Aşağıdakilerden hangisi "Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması (Vaka-i Hayriye) ve Asakir-i Mansure-i Muhammediye'nin kurulması" uygulamasının temel gerekçesi ve nihai hedefi olarak gösterilebilir?
A)Batı'da yaşanan askeri, teknik ve diplomatik gelişmeleri yakından takip etmek
B)Milli güçleri tek bir merkezden yöneterek topyekûn ve organize bir kurtuluş mücadelesi yürütmek
C)Merkezi otoriteyi korumak ve Avrupa'dakine benzer feodal derebeylerin oluşmasını engellemek
D)Saray entrikalarını engelleyip icraatlarında bağımsız ve kararlı bir ıslahat ortamı oluşturmak
E)Islahatların önündeki en büyük askeri engeli kaldırıp merkezi otoriteyi yeniden tesis etmek
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Islahatların önündeki en büyük askeri engeli kaldırıp merkezi otoriteyi yeniden tesis etmek
"Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması (Vaka-i Hayriye) ve Asakir-i Mansure-i Muhammediye'nin kurulması" kararı doğrultusunda devlet idaresinde aşağıdakilerden hangisinin amaçlandığı savunulabilir?
A)Halkın ilk kez yönetime ve meclise ortak edilerek imparatorluğun parçalanmasının önüne geçilmesi
B)Islahatların önündeki en büyük askeri engeli kaldırıp merkezi otoriteyi yeniden tesis etmek
C)Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tam ve kısıtlamasız askeri egemenliğini tesis etmek
D)Deniz ticaretinde milli egemenliği ve ekonomik bağımsızlığı tam olarak sağlamak
E)Milletin işgallere karşı ulusal bilincini ve direniş azmini uyandırmak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Islahatların önündeki en büyük askeri engeli kaldırıp merkezi otoriteyi yeniden tesis etmek
Devlet teşkilatlanması açısından "Divan-ı Hümayun'un kaldırılarak yerine nazırlıkların (bakanlıkların) kurulması" hamlesinin arkasında yatan temel niyet aşağıdakilerden hangisidir?
A)Özel teşebbüsün yetersiz kaldığı stratejik alanlarda devlet eliyle ulusal sanayileşmeyi gerçekleştirmek
B)Geleneksel yeniçeri baskısından bağımsız, modern Avrupa standartlarında bir ordu meydana getirmek
C)Yönetim mekanizmasını Batılı hükümet kabinesi modeline uyarlayarak bürokratik işleyişi hızlandırmak
D)Tüm tebaanın can, mal, namus güvencesini sağlayarak devlete bağlılığı pekiştirmek ve Avrupalıların iç işlere karışmasını önlemek
E)Batıniye örgütünün yıkıcı propagandalarına karşı akli ve nakli ilimlerle ideolojik direnç oluşturmak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yönetim mekanizmasını Batılı hükümet kabinesi modeline uyarlayarak bürokratik işleyişi hızlandırmak
Siyasi ve idari dengeler açısından "Tanzimat Fermanı ile kanun üstünlüğü ilkesinin ilan edilerek padişahın yetkilerinin sınırlandırılması" uygulaması öncelikle hangi sonucun doğmasını sağlamaya yöneliktir?
A)Islahatların önündeki en büyük askeri engeli kaldırıp merkezi otoriteyi yeniden tesis etmek
B)Milli Mücadele'nin temel hedefinin kayıtsız ve şartsız tam bağımsızlık olduğunu ilan etmek
C)Tüm tebaanın can, mal, namus güvencesini sağlayarak devlete bağlılığı pekiştirmek ve Avrupalıların iç işlere karışmasını önlemek
D)Halkın ilk kez yönetime ve meclise ortak edilerek imparatorluğun parçalanmasının önüne geçilmesi
E)Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tam ve kısıtlamasız askeri egemenliğini tesis etmek
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Tüm tebaanın can, mal, namus güvencesini sağlayarak devlete bağlılığı pekiştirmek ve Avrupalıların iç işlere karışmasını önlemek
"Divan-ı Hümayun'un kaldırılarak yerine nazırlıkların (bakanlıkların) kurulması" kararı doğrultusunda devlet idaresinde aşağıdakilerden hangisinin amaçlandığı savunulabilir?
A)Özel teşebbüsün yetersiz kaldığı stratejik alanlarda devlet eliyle ulusal sanayileşmeyi gerçekleştirmek
B)Saray entrikalarını engelleyip icraatlarında bağımsız ve kararlı bir ıslahat ortamı oluşturmak
C)Yönetim mekanizmasını Batılı hükümet kabinesi modeline uyarlayarak bürokratik işleyişi hızlandırmak
D)Batıniye örgütünün yıkıcı propagandalarına karşı akli ve nakli ilimlerle ideolojik direnç oluşturmak
E)Geleneksel yeniçeri baskısından bağımsız, modern Avrupa standartlarında bir ordu meydana getirmek
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yönetim mekanizmasını Batılı hükümet kabinesi modeline uyarlayarak bürokratik işleyişi hızlandırmak
Devlet teşkilatlanması açısından "Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması (Vaka-i Hayriye) ve Asakir-i Mansure-i Muhammediye'nin kurulması" hamlesinin arkasında yatan temel niyet aşağıdakilerden hangisidir?
A)Taht kavgalarını önleyip devletin bölünmezliğini ve mutlak merkezi otoriteyi garantiye almak
B)Deniz ticaretinde milli egemenliği ve ekonomik bağımsızlığı tam olarak sağlamak
C)Milli güçleri tek bir merkezden yöneterek topyekûn ve organize bir kurtuluş mücadelesi yürütmek
D)Islahatların önündeki en büyük askeri engeli kaldırıp merkezi otoriteyi yeniden tesis etmek
E)Hanedanın en yaşlı ve olgun üyesinin tahta geçmesini sağlayarak taht kavgalarını kanuni kurala bağlamak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Islahatların önündeki en büyük askeri engeli kaldırıp merkezi otoriteyi yeniden tesis etmek
Siyasi ve idari dengeler açısından "I. Meşrutiyet ile Kanun-i Esasi'nin yürürlüğe konularak Mebusan Meclisi'nin açılması" uygulaması öncelikle hangi sonucun doğmasını sağlamaya yöneliktir?
A)Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tam ve kısıtlamasız askeri egemenliğini tesis etmek
B)Özel teşebbüsün yetersiz kaldığı stratejik alanlarda devlet eliyle ulusal sanayileşmeyi gerçekleştirmek
C)Halkın ilk kez yönetime ve meclise ortak edilerek imparatorluğun parçalanmasının önüne geçilmesi
D)Milli güçleri tek bir merkezden yöneterek topyekûn ve organize bir kurtuluş mücadelesi yürütmek
E)Batı'da yaşanan askeri, teknik ve diplomatik gelişmeleri yakından takip etmek
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Halkın ilk kez yönetime ve meclise ortak edilerek imparatorluğun parçalanmasının önüne geçilmesi