ParagrafSoru #122922
Romanda eşyanın dili
Bir romanda masanın üzerinde unutulmuş bir mektup, duvarda durmuş bir saat ya da kenarı kırık bir fincan, okurun çoğu zaman hızla geçip gittiği ayrıntılardır. Oysa usta bir romancının elinde eşya, yalnızca mekânı doldurmaya yarayan bir dekor değildir. Kahramanın iç dünyasını doğrudan anlatmak yerine onun sakladığı, atamadığı ya da görmezden geldiği eşyaları gösteren yazar, okura daha ince bir yol açar. Annesinden kalan dikiş kutusunu yıllardır açmayan bir kadın üzerine sayfalarca açıklama yapmaya gerek yoktur; o kapalı kutu, kadının yasını da geçmişle hesaplaşamayışını da okura sezdirir. Eşyalar bazen zamanın geçişini de gösterir: Romanın başında yepyeni olan bir koltuğun son bölümlerde yırtılmış kumaşı, aradan geçen yılları bir tarih vermekten çok daha etkili biçimde hissettirir. Bu yüzden dikkatli okur, romanı okurken yalnızca kişilerin ne söylediğine değil, çevrelerindeki nesnelerin sessizce neyi anlattığına da kulak verir. Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A)Eşyaya geniş yer veren romanlar olay örgüsü bakımından zayıf kalır.
- B)Okurlar romandaki eşyaları genellikle büyük bir dikkatle inceler.
- C)Yazar, bir kişinin ruh hâlini o kişinin eşyalarla kurduğu ilişki üzerinden sezdirebilir.
- D)Bir romanda tarih belirtmek, zamanın geçişini göstermenin tek yoludur.
- E)Eşyalar romanda yalnızca kahramanın geçmişini anlatmak amacıyla kullanılabilir.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C) Yazar, bir kişinin ruh hâlini o kişinin eşyalarla kurduğu ilişki üzerinden sezdirebilir.
Çözüm: Yıllardır açılmayan dikiş kutusunun kadının yasını ve geçmişle hesaplaşamayışını sezdirmesi, yazarın ruh hâlini kişinin eşyalarla ilişkisi üzerinden verebileceğini gösterir. Okurların eşyaları dikkatle incelediği yargısı, parçadaki 'okurun çoğu zaman hızla geçip gittiği ayrıntılar' ifadesiyle çelişir; tarih vermenin tek yol olduğu da parçada yıpranmış koltuk örneğiyle yalanlanır.