TYT Felsefe dersi, Sanat Felsefesi konusundan 8 özgün örnek soru.
Önce kendin çöz, sonra “Cevabı göster” ile kontrol et; adım adım çözüm her sorunun kendi sayfasında.
Fırtınalı bir gecede okyanusun dev dalgalarını ya da sonu görünmeyen yıldızlı bir göğü seyreden insan, bir yandan kendi küçüklüğünü ve sınırlılığını hisseder, öte yandan bu büyüklük karşısında derin bir hayranlık duyar.
Estetikte bu tür bir yaşantıya yol açan, insanın kavrama sınırlarını aşan büyüklükteki şeylerin niteliği aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
Bir görüşe göre sanat eseri, kendi dışındaki hiçbir amaca araç yapılmamalıdır. Bir şiirin halkı eğitmesi, bir resmin bir düşünceyi yayması ya da bir romanın toplumsal bir sorunu çözmesi beklenirse sanat özünü yitirir ve bir propaganda aracına dönüşür. Sanatın değeri yalnızca yarattığı güzellikte ve biçimin kusursuzluğunda aranmalıdır.
Bu görüşü savunan biri aşağıdaki yargılardan hangisine KATILMAZ?
A)Sanatçının asıl görevi, eserleriyle toplumu dönüştürmek ve yönlendirmektir.
B)Bir eserin değeri, işlediği konunun toplumsal yararıyla ölçülmez.
C)Sanat, kendi içinde bir amaçtır.
D)Biçim güzelliği, sanat eserinin temel ölçütüdür.
E)Belirli bir görüşü yaymak için üretilen eser, sanat olmaktan uzaklaşabilir.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Sanatçının asıl görevi, eserleriyle toplumu dönüştürmek ve yönlendirmektir.
Bir düşünüre göre sanat, insan doğasındaki iki karşıt eğilimin ürünüdür. Bunlardan ilki ölçüyü, düzeni, biçimi ve açık seçikliği temsil eder; heykel gibi biçimin ön planda olduğu sanatlarda kendini gösterir. İkincisi ise coşkuyu, taşkınlığı, sınırların ortadan kalkmasını ve bireyin kendini bir bütün içinde yitirmesini temsil eder; en çok müzikte kendini gösterir. Düşünüre göre büyük sanat, bu eğilimlerden birinin diğerini yok etmesiyle değil, ikisinin gerilimli birlikteliğinden doğar.
Bu görüşe göre,
I. Sanat, yalnızca akılsal düzenin ifadesidir.
II. Farklı sanat dallarında bu iki eğilimden biri daha baskın olabilir.
III. Bir eserin büyüklüğü, karşıt eğilimleri bir arada tutabilmesiyle ilişkilidir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Sanatı, sanatçının doğayı ve nesneleri birebir aynen yansıtması olarak gören ve sanatı bir "mimesis" (taklit) sayan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Sanat felsefesinde sanatı açıklayan kuramlardan biri olan "Taklit (Mimesis) Olarak Sanat", sanatçının doğayı ve nesneleri taklit ettiğini savunur. Platon'a göre ise bu dünya zaten idealar dünyasının bir kopyasıdır. Bu nedenle bir ressamın masayı çizmesi, kopyanın kopyasını üretmektir ve insanı hakikatten daha da uzaklaştırır.
Buna karşılık Aristoteles'in mimesis (taklit) kuramına getirdiği ve sanatın insan ruhunu arındırdığını savunan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Estetik yargıların doğasını tartışan filozoflardan Benedetto Croce, güzelliğin nesnenin kendisinde bulunmadığını, sanatçının zihnindeki öznel estetik sezgi ve heyecanın bir dışavurumu olduğunu savunur. "Güzellik bakan gözdedir" anlayışı bu yaklaşıma örnektir.
Croce'nin bu yaklaşımı aşağıdaki estetik anlayışlardan hangisini doğrudan destekler?
A)Ortak estetik yargıların varlığını kabul eden nesnelci yaklaşımı
B)Ortak estetik yargıların varlığını reddeden öznelci (sübjektif) yaklaşımı
C)Güzelliğin matematiksel oranlara (altın oran) bağlı olduğunu
D)Sanatın doğanın kusursuz bir kopyası olması gerektiğini
E)Sanatın ahlaki erdemleri öğretmekle yükümlü olduğunu
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Ortak estetik yargıların varlığını reddeden öznelci (sübjektif) yaklaşımı