Paragraf Soruları (Sayfa 2)

Şehirlerin hafızası binaların tuğlalarında değil, sokakların adlarında, mahalle fırınından yayılan kokuda ve köşebaşındaki çınarın gölgesinde saklıdır. Beton bloklar yükselip eski sokaklar geniş bulvarlara dönüştükçe bu görünmez bağlar kopar. İnsan doğup büyüdüğü mahallede yabancılaşmaya başlar çünkü çocukluğunun izlerini sürebileceği tek bir köşe bile bulamaz.

Bu parçada yakınılan asıl durum aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ressamın fırça darbesiyle bir şairin dizesi arasında ilk bakışta belirgin bir biçim farkı vardır. Biri renkleri ve çizgileri, diğeri ise sözcükleri ve sesleri araç olarak kullanır. Fakat her iki sanatçı da temelde aynı amaca hizmet eder: İnsan ruhunun kelimelere veya renklere sığmayan derinliğini görünür kılmak. Bu nedenle iyi bir şiir okurken zihnimizde canlanan tablolarla, iyi bir tabloya bakarken içimizde yankılanan şiirsel ezgi birbirine kardeş duygulardır.

Bu parçadan çıkarılabilecek sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Zaman yönetimi uzmanları sık sık yapılacaklar listesi hazırlamayı önerir. Ancak bu listeler kontrolsüzce uzadığında insanı motive etmek yerine onda tükenmişlik ve suçluluk hissi yaratabilir. Gün içinde yetiştirilemeyen her madde, bireyin kendi yetersizliğiyle ilgili haksız bir yargıya varmasına yol açar. Bu yüzden asıl mesele günün her anını doldurmak değil, gerçekten vazgeçilmez olan birkaç önemli işe odaklanabilmektir.

Bu parçaya göre uzun yapılacaklar listelerinin olumsuz yönü aşağıdakilerden hangisidir?

Kâğıt atıkların geri dönüşümü, sadece ağaçların kesilmesini önlemekle kalmaz; aynı zamanda su ve enerji tasarrufu da sağlar. Bir ton kâğıdın geri kazanılmasıyla yaklaşık 17 yetişkin ağaç kesilmekten kurtarılırken enerji tüketiminde yüzde kırk, su tüketiminde ise yüzde elli tasarruf elde edilir. Bu durum, geri dönüşümün yalnızca bir çevre temizliği faaliyeti değil, hayati bir kaynak yönetimi stratejisi olduğunu kanıtlar.

Bu parçada geri dönüşümle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?

Bilimsel ilerleme, düz ve kesintisiz bir çizgi üzerinde ilerlemez. Çoğu zaman yerleşik teoriler yıllarca sorgulanmadan kabul edilir. Ne zaman ki mevcut kalıplarla açıklanamayan yeni bulgular birikir, işte o zaman bilimsel bir devrim gerçekleşir ve eski kuramlar yerini yenilerine bırakır. Bu durum, bilimin mutlak doğrular bütünü değil, sürekli kendini yenileyen ve yanlışlanabilen dinamik bir arayış olduğunu gösterir.

Bu parçadan çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik bir eseri değerli kılan, yazıldığı çağın sınırlarını aşarak her yeni nesle taze bir şeyler fısıldayabilmesidir. O, kendi döneminin modalarına ve geçici akımlarına yaslanmadığı için zamanın yıpratıcı rüzgârına karşı direnç gösterir. Her okuma, okurun olgunluğuna göre onda yeni kapılar aralar; yirmi yaşında okuduğunuz bir klasiği kırk yaşında elinize aldığınızda bambaşka bir kitapla karşılaşmış gibi hissedersiniz.

Bu parçada klasik eserlerle ilgili olarak asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Fotoğrafçılık, ilk ortaya çıktığı yıllarda resim sanatının bir taklidi veya mekanik bir kopyalama tekniği olarak görülmüştü. Birçok eleştirmen, makinenin yaptığı bir işlemin estetik bir değer taşımayacağını savunuyordu. Oysa fotoğraf, yalnızca deklanşöre basmaktan ibaret değildir. Vizörün arkasındaki göz; ışığı, açıyı, gölgeyi ve en önemlisi "o anı" seçerken kendi dünya görüşünü ve duyarlılığını kareye aktarır. Bir ressam tuvalinde ne kadar yaratıcıysa, fotoğrafçı da kadrajında o denli yaratıcıdır.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik eserler, zamana meydan okuyan metinlerdir. Bir klasiği yirmi yaşında okuduğunuzda farklı bir lezzet alır, kırk yaşında okuduğunuzda ise bambaşka derinlikler keşfedersiniz. Onlar her okumada yeni bir kapı aralar; çünkü içerdikleri insanlık durumları, sevinçler, kederler ve çelişkiler çağları aşan bir evrenselliğe sahiptir. Her kuşağın kendi sorularına cevap bulabildiği bu eserler, eskidikçe gençleşen nadir hazinelerdir.

Bu parçaya göre bir eserin "klasik" sayılmasının temel ölçütü aşağıdakilerden hangisidir?

Gelenek ile yenilik arasındaki ilişki, kökleri derinlerde olan bir ağacın yeni sürgünler vermesine benzer. Ağaç, köklerinden beslenmedikçe ayakta kalamaz; ancak yeni dallar ve yapraklar açmadıkça da kuruyup odunlaşmaktan kurtulamaz. Sanatta da böyledir: Geçmişin birikimini bütünüyle reddeden bir sanatçı köksüz kalır ve ilk fırtınada devrilir. Geleneği olduğu gibi taklit eden ise hiçbir yeni söz söyleyemez ve donuklaşır.

Bu parçada vurgulanan düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Modern çağın insanı, sürekli bir "meşguliyet illüzyonu" içinde yaşamaktadır. Sabah uyandığı andan gece uyuyana dek dijital bildirimler, mailler, sosyal medya akışları ve gündelik işler arasında savrulur durur. Bu telaşlı koşuşturmaca, insana çok verimli ve dolu bir hayat yaşadığı hissini verir. Oysa durup düşünmeye, iç dünyasını dinlemeye, derin bir tefekküre ve yaratıcı yalnızlığa zaman bulamaz. Sürekli akan bu bilgi seli, derinleşmeyi değil, yüzeyde kulaç atmayı doğurur.

Bu parçada modern insanla ilgili olarak asıl eleştirilen durum aşağıdakilerden hangisidir?

Çocuk edebiyatı yazarları sıklıkla bir yanılgıya düşer: Çocukların dünyasını fazlasıyla saf, basit ve didaktik (öğretici) mesajlarla sınırlı görmek. Oysa bir çocuğun hayal gücü ve sezgisi, çoğu yetişkininkinden çok daha zengin ve esnektir. Onlara parmak sallayarak ahlak dersi veren kitaplar, okuma hevesini erkenden söndürür. Başarılı bir çocuk kitabı; çocuğu küçümsemeyen, onun merak duygusunu gıdıklayan ve içinde kaybolabileceği sahici maceralar vadeden kitaptır.

Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Bir şehri anlamak, yalnızca onun anıtsal binalarını, müzelerini ve ünlü meydanlarını gezmekle mümkün olmaz. Asıl şehir; arka sokaklardaki kahvehanelerde, eski bakkal dükkânlarının önünde, sabahın erken saatlerinde kurulan semt pazarlarında ve o sokaklardan gelip geçen insanların yüzlerindeki çizgilerde gizlidir. Taş binalar şehrin iskeletiyse, sokaklardaki gündelik yaşam onun atan kalbi ve ruhudur.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?

(I) Antik dönemden günümüze kadar kütüphaneler, insanlığın ortak hafızasının saklandığı kutsal mekânlar olarak görülmüştür. (II) İskenderiye Kütüphanesi'nden Bergama'ya, oradan modern araştırma kütüphanelerine kadar bu kurumlar bilginin aktarılmasını sağlamıştır. (III) Dijitalleşmeyle birlikte fiziksel kitapların yerini elektronik metinlerin alması kütüphanelerin işlevini tartışmaya açmıştır. (IV) Ancak kütüphaneler yalnızca birer kitap deposu değil, aynı zamanda insanların araştırma yaptığı, sosyalleştiği ve kültürel etkinliklere katıldığı kamusal alanlardır. (V) Nitekim günümüzde pek çok çağdaş kütüphane, teknoloji merkezleri ve atölyelerle donatılarak cazibesini korumaktadır.

Bu parça iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

Yazma eylemi bir yönüyle kazıbilimcinin (arkeoloğun) iğneyle kuyu kazmasına benzer. Yazar, zihninin derinliklerinde gömülü duran hatıraları, imgeleri ve duyguları sabırla gün ışığına çıkarmaya çalışır. Ancak bulunan her parça doğrudan esere dönüşmez; onların temizlenmesi, birbirleriyle uyumlu biçimde birleştirilmesi ve dilin estetik harcıyla yoğrulması gerekir. Sabırsız bir kazı, en kıymetli hazineleri kırıp dökebilir.

Bu parçada yazarın yazma süreciyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Eleştiri, sanat dünyasında sıklıkla bir "yıkım faaliyeti" veya kusur bulma avcılığı olarak algılanır. Oysa gerçek eleştirmen, bir eserin yalnızca eksiklerini gösteren bir yargıç değil; onun estetik zenginliklerini, görünmeyen katmanlarını ve yazınsal bağlamını okura açan bir kılavuzdur. Yapıcı bir eleştiri, sanatçıya ayna tutarak onun kendi sesini daha gür çıkarmasına yardımcı olur.

Bu parçaya göre gerçek bir eleştirmende bulunması gereken en temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

Deneme türü, yazarın kendi kendisiyle yaptığı samimi bir iç konuşmadır. Yazar bir konu hakkında mutlak doğruları kanıtlama, bilimsel tezler öne sürme veya okuru zorla ikna etme kaygısı gütmez. Montaigne'in dediği gibi "Ben kendimi yazarım." diyen denemeci, hayatın akışı içindeki gözlemlerini, kuşkularını ve sevinçlerini serbestçe kağıda döker. Bu yüzden deneme, aklın ve kalbin en özgürce buluştuğu türdür.

Bu parçadan deneme türüyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

Tiyatro sahnesi, toplumun kendi yüzüyle karşılaştığı büyülü bir aynadır. İnsanlar gündelik hayatın koşuşturmacası içinde bastırdıkları korkuları, çelişkileri, zaafları ve sevinçleri sahnede ete kemiğe bürünmüş olarak izlerler. Bir karakterin acısına ortak olurken kendi yaralarını hatırlar, onun gülünç hallerine gülerken kendi eksiklikleriyle barışırlar. Bu yüzleşme, seyirciye eşsiz bir ruhsal arınma ve empati yeteneği kazandırır.

Bu parçada tiyatronun hangi yönü üzerinde durulmaktadır?

Çeviri faaliyeti, yalnızca bir dildeki kelimelerin diğer dildeki sözlük karşılıklarını bulup dizmekten ibaret değildir. Her dil; arkasında binlerce yıllık bir kültürel birikimi, atasözlerini, inançları ve yaşama biçimlerini barındırır. Bir dilde çok derin bir duygu uyandıran tek bir deyim, başka bir dile kelimesi kelimesine çevrildiğinde anlamsız bir saçmalığa dönüşebilir. Bu yüzden çevirmen, iki dil arasında yalnızca bir sözlük köprüsü değil, bir kültür köprüsü kurmakla yükümlüdür.

Bu parçada çevirmenle ilgili asıl vurgulanmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Müzik dinleme deneyimi dijital çağda kökten bir dönüşüm geçirdi. Eskiden bir albümü baştan sona dinlemek, şarkılar arasındaki geçişlerin ve albümün bütünsel kurgusunun tadını çıkarmak bir ritüeldi. Oysa bugün çalma listeleri (playlist) ve algoritmalar sayesinde dinleyiciler, şarkıları bağlamından koparıp hızla tüketiyor. Beğenilmeyen bir şarkı beşinci saniyesinde geçiliyor. Bu sabırsızlık hali, dinleme kültürünü derin bir tecrübe olmaktan çıkarıp arka plan sesine dönüştürüyor.

Bu parçada yazarın yakındığı temel durum aşağıdakilerden hangisidir?

Bir romanın dili, anlatılan hikâyenin kaderini belirler. Yazar ne kadar çarpıcı, sürükleyici veya trajik bir konu seçerse seçsin, eğer onu taşıyacak sağlam ve pürüzsüz bir dil kuramamışsa eser çökmeye mahkûmdur. Dil, hikâyenin üzerinde yükseldiği temel taşıdır. Sözcüklerin ahengi, cümlelerin ritmi ve anlatımın duruluğu, okurun metinle kurduğu bağı canlı tutan asıl unsurdur.

Bu parçada vurgulanan düşünce aşağıdakilerden hangisidir?